Enflasyonun Eşitsiz Yükü: Türkiye’deki Gelir Grupları Üzerine Bir İnceleme (2005-2023)
Özet
Gelir eşitsizliği ve enflasyon, ekonomik istikrar ve sosyal refah üzerinde önemli etkileri olan iki makroekonomik olgudur. Enflasyon satın alma gücünü aşındırırken, etkileri farklı gelir grupları arasında farklılık gösterir. Sabit gelirli bireyler, özellikle emekliler ve sosyal transfer alıcıları, enflasyona karşı daha savunmasızken, sermaye geliri olanlar bu kayıpları daha kolay telafi edebilir. Bu dinamikleri anlamak, gelir dağılımını iyileştirmek için etkili ekonomi politikaları tasarlamak açısından hayati önem taşımaktadır. Bu çalışma, 2005 ile 2023 yılları arasında Türkiye’de enflasyonun farklı gelir türleri üzerindeki etkisini incelemektedir. Analiz, TÜİK tarafından yayınlanan resmi enflasyon verileri ve gelir dağılımı istatistiklerine dayanmaktadır. Ücretliler, emekliler, sosyal transfer alıcıları ile gayrimenkul ve finansal varlıklardan gelir elde eden bireylerin yaşadığı kayıpları değerlendirmek için reel gelir hesaplamaları kullanılmıştır. Gelir grupları arasındaki farklar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, reel gelir kayıplarının tüm grupları etkilediğini, ancak sabit gelirli bireylerin en önemli kayıpları yaşadığını ortaya koymaktadır. Emekliler ve sosyal transfer alıcıları en yüksek düşüşü yaşarken, ücretliler ve sermaye geliri elde edenler nispeten daha az etkilenmektedir. Bu sonuçlar, savunmasız grupları enflasyondan korumak için enflasyona endeksli emekli maaşı ayarlamaları ve sermaye kazançları üzerinde daha adil bir vergilendirme sistemi gibi politika önlemlerine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
The Unequal Burden of Inflation: A Study on Income Groups in Türkiye (2005-2023)
Abstract
Income inequality and inflation are two macroeconomic phenomena with significant impacts on economic stability and social welfare. While inflation erodes purchasing power, its effects vary across different income groups. Fixed-income individuals, particularly retirees and social transfer recipients, are more vulnerable to inflation, whereas those with capital income can more easily compensate for these losses. Understanding these dynamics is crucial for designing effective economic policies to improve income distribution. This study examines the impact of inflation on different income types in Türkiye between 2005 and 2023. The analysis is based on official inflation data and income distribution statistics published by TÜİK. Real income calculations are used to assess the losses experienced by wage earners, retirees, social transfer recipients, and individuals earning income from real estate and financial assets. The differences among income groups are analyzed comparatively. The findings reveal that real income losses affect all groups, but fixed-income individuals experience the most significant losses. Retirees and social transfer recipients suffer the highest decline, whereas wage earners and those with capital income are relatively less affected. These results highlight the need for policy measures such as inflation-indexed pension adjustments and a more equitable taxation system on capital gains to protect vulnerable groups against inflation.
Research assistant Mustafa Ay (Selçuk University, Konya, Türkiye)
0000-0001-8635-6101
mustafa.ay@selcuk.edu.tr
Prof. Dr. Savaş Erdoğan (Selçuk University, Konya, Türkiye)
0000-0003-3252-3095
serdogan@selcuk.edu.tr
Submitted on: 2026-04-01 Accepted on: 2026-07-29
Year:2026 - Volume:5 Issue:2 Pages: 21-30
DOI: https://doi.org/10.36880/J05.2.0158
APA style citation: Ay, M. , & Erdoğan, S. (2026). Enflasyonun Eşitsiz Yükü: Türkiye’deki Gelir Grupları Üzerine Bir İnceleme (2005-2023). Avrasya Ekonomileri Dergisi, 5(2), 21-30.
References
- Aksu, Ö. (1993). Gelir ve Servet Dağılımı. İstanbul Üniversitesi Basımevi, No: 539, İstanbul.
- Ay, A., Fırat, E., & Mangır, F. (2018). Relationship Between Poverty and Economic Development: A Study on the Regions of Turkey. International Conference on Eurasian Economies 2018 (s. 366-375). Tashkent: Eurasian Economists Association & Tashkent State University of Economics.
- Boratav, K. (1965). Kamu Maliyesi ve Gelir Dağılımı Kavramlar ve Metot Meseleleri. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları No: 196–178, Ankara.
- Erdal, Ü. (2005). Makro İktisat. Ankara: İmaj Yayıncılık.
- Erdoğan, S., & Acar, M. (2021). Türkiye'de Döviz Kuru Hareketlerinin Enflasyona Etkilerinin TÜFE ve ÜFE Kapsamında Değerlendirilmesi. International Social and Economic Research Student Congress, Konya.
- Erdoğan, S., & Tek, M. (2019). Türkiye Ekonomisinin Genel Görünümü. M. Alagöz & G. Akar (Der.), Sektörel Ekonomik Analiz Türkiye (2003-2018) İçinde (ss. 1–34). Gazi Kitabevi.
- Ketenci, S. T. (2023). 1990-2021 dönemi Türkiye’de kamu harcamaları ve insani gelişme endeksi ilişkisi. The Journal of Social Sciences, 64, 291–304. https://doi.org/10.29228/SOBIDER.70735
- Sürücü, Ş., Acar, M. S., & Ay, A. (2021, Aralık). Doğrudan yabancı yatırım ve yoksulluk arasındaki ilişki: Türkiye örneği. International Social and Economic Research Student Congress, Konya.